Rzeszów

Z Wikipedii

Współrzędne: 50°02'01" N 22°00'17" E50.0336111 22.0047222 (Rzeszów)

Rzeszów
Herb Rzeszowa Flaga Rzeszowa
Województwo	podkarpackie
Powiat	miasto na prawach powiatu
Gmina  - rodzaj	Rzeszów miejska
Prawa miejskie	1354
Prezydent miasta	Tadeusz Ferenc (e-mail)
Powierzchnia	91,54 km²
Położenie	50° 02'01'' N 22° 00'17'' E
Ludność (2008) • liczba ludności • gęstość • aglomeracja	171 330 1864 os./km² 740 000
Strefa numeracyjna (do 2005)	(+48) 17
Kod pocztowy	35-000 do 35-900
Tablice rejestracyjne	RZ
Położenie na mapie Polski Rzeszów
TERC10 (TERYT)	1863011
SIMC10	0974133
Miasta partnerskie	Bielefeld Buffalo Stanisławów Klagenfurt Koszyce Lamia Lwów Łuck Nyíregyháza Satu Mare
Urząd miejski3 Rynek 1 35-064 Rzeszów tel. (0 17) 87 54 448; faks (0 17) 86 22 641 (e-mail)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Wiadomości w Wikinews
Strona internetowa miasta

Rzeszów (łac. Resovia, hebr. Reisha, jid. רײַשע, ros. Жешув, lit. Žešuvas, łot. Žešova, ukr. Ряшiв, niem. Reichshof) - miasto na prawach powiatu, stolica województwa podkarpackiego oraz diecezji rzeszowskiej. Rzeszów stanowi powiat grodzki, a także jest siedzibą ziemskiego powiatu rzeszowskiego.

Miasto pełni funkcję głównego ośrodka administracyjnego, przemysłowego, handlowo-usługowego, akademickiego i kulturalnego w Polsce południowo-wschodniej. Rzeszów posiada międzynarodowy port lotniczy i Podkarpacki Park Naukowo-Technologiczny ukierunkowany na przemysł wysokotechnologiczny. W mieście znajdują się duże państwowe uczelnie wyższe tj. Uniwersytet Rzeszowski (z 11 wydziałami) i Politechnika Rzeszowska oraz kilka prywatnych m.in.: Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania, będąca jedną z największych niepublicznych uczelni w kraju.

W stolicy Podkarpacia działają trzy urzędy konsularne (Republiki Federalnej Niemiec, Republiki Słowacji oraz Ukrainy). Rzeszów jest członkiem Unii Metropolii Polskich oraz Stowarzyszenia Eurocities - zrzeszającego wielkie miasta europejskie.

Spis treści 1 Geografia 1.1 Położenie 1.2 Klimat 1.3 Przyroda Rzeszowa 1.4 Parki i tereny leśne 2 Historia 3 Polityka, administracja i sądownictwo 3.1 Miasto a region 3.2 Samorząd 3.3 Zarządcy miasta 3.4 Sądownictwo 3.5 Okręg Wyborczy Rzeszów 3.6 Podział administracyjny miasta 4 Ludność 4.1 Społeczność 4.2 Poziom życia 4.3 Rzeszowski Obszar Metropolitalny 4.4 Urodzeni w Rzeszowie 5 Komunikacja 5.1 Lotnisko 5.2 Tranzyt 5.3 Kolej 5.4 Transport miejski 5.5 Mosty 6 Gospodarka 6.1 Przemysł 6.2 Handel 7 Opieka zdrowotna 8 Edukacja 8.1 Szkolnictwo wyższe 8.2 Ważniejsze licea ogólnokształcące 8.3 Główne szkoły artystyczne 9 Kultura i rozrywka 9.1 Główne teatry 9.2 Filharmonia 9.3 Kina 9.4 Muzea 9.5 Ważniejsze Galerie 9.6 Główne Biblioteki 10 Architektura 10.1 Ważniejsze zabytki i miejsca historyczne 10.2 Zamki, dwory i pałace 10.3 Synagogi 11 Religia 11.1 Kościół rzymskokatolicki 11.2 Kościół prawosławny 11.3 Kościoły ewangelikalne 11.4 Inne 12 Współpraca międzynarodowa 12.1 Miasta Partnerskie 12.2 Konsulaty 13 Media 13.1 Telewizja 13.2 Radio 13.3 Prasa 14 Sport 14.1 Piłka nożna 14.2 Piłka siatkowa 14.3 Koszykówka 14.4 Żużel 14.5 Kolarstwo 14.6 Łucznictwo 14.7 Pływactwo i skoki do wody 14.8 Sporty Walki 14.9 Obiekty sportowe 15 Turystyka i rekreacja 16 Przypisy 17 Zobacz też 18 Linki zewnętrzne

[edytuj] Geografia

[edytuj] Położenie

Ziemia rzeszowska leży na obszarze trzech jednostek fizycznogeograficznych: Karpat, Kotliny Sandomierskiej i Roztocza. Południową część zajmują Karpaty, południowo-wschodnią Bieszczady Zachodnie (z Tarnicą - 1346 m n.p.m. i Haliczem - 1335 m n.p.m.). Na obszarze Rzeszowszczyzny wyróżnić można elementy Pogórza Karpackiego takie jak Doły Jasielsko-Sanockie, Pogórze Dynowskie, Pogórze Ciężkowickie i zachodni kraniec Pogórza Przemyskiego. Północ regionu prawie w całości zajmuje Kotlina Sandomierska z charakterystycznymi płaskowyżami: Tarnowskim na zachód od Wisłoki, Kolbuszowskim (między Wisłoką, Wisłą i Sanem. Roztocze zajmuje niewielką północno-wschodnią część byłego województwa rzeszowskiego, gdzie znajduje się jego najwyższy punkt w na terenie Polski: Wielki Dział - 390 m n.p.m.

Sam Rzeszów położony jest na pograniczu Pogórza Karpackiego i Kotliny Sandomierskiej nad rzeką Wisłok. Miasto położone jest na wysokości w przedziale od 200 do 330 m n.p.m. Przecinają się tu ważne szlaki komunikacyjne (Drezno - Kijów, Białystok - Koszyce). Dystans dzielący miasto Rzeszów od granic ze Słowacją i Ukrainą wynosi ok. 100 km.

[edytuj] Klimat

Ta sekcja wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić ją weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Podkarpacie w dużym uogólnieniu cechuje suchy, kontynentalny klimat, na który znacznie wpływa sąsiedztwo gór. Klimat Rzeszowszczyzny mimo niewielkiego obszaru jest dość znacznie zróżnicowany. Jest to bezpośrednio związane z rzeźbą terenu. Kotlina Sandomierska należy do jednych z najcieplejszych obszarów kraju. Południowa część regionu (tj. północne Bieszczady) jest znacznie chłodniejsza. Średnia temperatura stycznia waha się od -3°C na zachodzie i -4,5°C na zachodnim krańcu Roztocza do -6°C u podnóża Bieszczadów. W lipcu na zachodzie temperatura nie przekracza 19°C, zaś na południu 16°C. Roczna suma opadów jest bardzo niewielka, na północy w dolinie rzeki Wisły wynosi ok. 600 mm, w Bieszczadach jest około dwa razy większa (1200 mm). Okres wegetacji trwa od 160 dni w górach do 220 na obszarach wyżynnych. Lata są długie i ciepłe, zimy krótkie i niezbyt mroźne.

Średnie wartości temperatur i liczby dni deszczowych w Rzeszowie^[1]

Miesiąc	Sty	Lut	Mar	Kwi	Maj	Czer	Lip	Sie	Wrz	Paź	Lis	Gru	Rocznie
Śr. wysoka temperatura [°C]	-1	-1	4	11	17	22	22	23	19	13	5	2	11
Śr. niska temperatura [°C]	-6	-8	-2	1	6	11	12	11	7	3	?	-2	2
L. dni deszczowych	2	2	2	5	5	6	8	5	4	4	3	5	55

[edytuj] Przyroda Rzeszowa

W obrębie samego Rzeszowa znajduje się Rezerwat przyrody Lisia Góra, który jest położony nad sztucznie utworzonym w 1973 roku Zbiornikiem Rzeszowskim. Początkowo zbiornik ten miał pełnić funkcję rekreacyjną oraz retencyjną. Kształt zbiornika jest wydłużony (południkowo), a jego powierzchnia wynosi ok. 65 ha. Wskutek sukcesywnego nanoszenia mułu na terenie obecnego zbiornika powstały liczne wysepki i płycizny. W późniejszym czasie porosły one pałką szeroko- i wąskolistną, trzciną, manną mielec, skrzypem bagiennym, kosaćcem żółtym, szczawiem lancetowatym. W wodzie i na jej powierzchni rosną również żabieniec, rzęsa wodna, moczarka kanadyjska, rogatek, rdestnica pływająca, grążele żółte, grzybienie białe. Na brzegach dochodzi do sukcesji łęgu – występują wierzby, topole, olchy, jesiony. Bogata jest również fauna (chrząszcze żółtobrzeżki, czy pająki topiki, ślimaki wodne - błotniarki; 28 gatunków ryb, np.: lin, sum, amur, karp oraz płoć, karaś, leszcz, liczne płazy: kumaki nizinne, żaby wodne i jeziorkowe, traszki zwyczajne i grzebieniaste). Zbiornik jest bardzo ważnym miejscem godów i rozrodu żab: trawnej i moczarowej, ropuch: szarej i zielonej. Wśród przedstawicieli gadów można tu znaleźć prowadzącego ziemno-wodny tryb życia zaskrońca, a na brzegach również jaszczurki: zwinkę i żyworodną. Wśród ssaków popularny jest lis.

W mieście znajduje się również Ścieżka Przyrodnicza im. Władysława Szafera. Składa się ona z dziewięciu przystanków (Stary Cmentarz - Olszynki - Park Kultury i Wypoczynku - Zapora - Niżej Zespołu Szkół Elektronicznych - Ujęcie wody dla WSK - Lisia Góra - Skarpa Lessowa - Przeprawa na wyspę) na długości ok. 6 km wzdłuż Wisłoka. Rozpoczyna się w centrum miasta na Starym Cmentarzu przy ulicy Targowej. Można tu spotkać 230 gatunki ptaków (np.: kaczka krzyżówka, łabędź niemy, mewa śmieszka, gawron), nietoperze, łasice, jeża europejskiego i wiewiórki pospolitej. Na przystanku Lisia Góra można spotkać sarny i zające szaraki, jaszczurkę zwinkę, ropuchy: szarą, zieloną i chronionego chrząszcza kozioroga dębosza. Bogaty drzewostan, częściowo zasadzony przez człowieka (na ścisłym terenie miasta), a częściowo zachowany pierwotny obszar puszczy sandomierskiej. Liczne okazy orzecha czarnego, topoli: białej, czarnej, chińskiej, włoskiej oraz wiązu szypułkowego, dębu szypułkowego, graby wierzby płaczącą i mandżurską, liczne krzewy: irgi, ligustru, berberysu i derenia, bluszczu. Liczne organizmy pionierskie świadczące o czystości środowiska. Osobliwością ścieżki jest lessowa skarpa, której wysokość względna wynosi 30 m.

[edytuj] Parki i tereny leśne

• Park Kultury i Wypoczynku z Olszynkami (wzdłuż lewostronnego brzegu Wisłoka)

Ulokowany w terenie zalewowym między Mostem Lwowskim a Mostem Karpackim jest największym rzeszowskim parkiem. Stanowi również naturalny "zabezpieczenie" dla miasta. Główne założenie architektoniczne parku zostało stworzone w latach 70. w czasie, gdy w okolicy na lewym brzegu rzeki powstawały duże osiedla mieszkaniowe wzdłuż ulic Hetmańskiej i Dąbrowskiego. W parku zlokalizowana jest mała estrada koncertowa, na której organizowane są latem imprezy plenerowe.

• Ogród Miejski im. Solidarności (ulica Chrzanowskiej)

Najstarszy z miejskich parków, znajduje się między ulicami Dąbrowskiego, Chrzanowskiej i Langiewicza, w miejscu dawnego ogrodu klasztornego reformatów.

• Park Jedności Polonii z Macierzą (Cieplińskiego)
• Plac Ofiar Getta (Piłsudskiego/Kopernika)
• Zespół dworsko-parkowy w Słocinie (wzdłuż ulic Powstańców Śląskich i Paderewskiego w Słocinie) [1]

Położony we wschodniej części miasta, na stoku Pogórza Dynowskiego, w dolinie potoku Młynówka. Powstały w XIX wieku jako założenie dworsko-pałacowe o powierzchni ok. 6 ha. Na jego terenie znajduje się piętrowy eklektyczny dworek rodzin Chłapowskich i Branickich (porzucony), neogotycki domek ogrodnika, sztuczne jezioro z wyspą. Chroniony opieką miejskiego konserwatora zabytków (nr wpisu A-338) i wojewódzkiego konserwatora przyrody.

• Park Dworski (Załęże)
• Park Inwalidów Wojennych (Chrobrego/Dąbrowskiego)
• Park Sybiraków (Sucharskiego)
• Park przy pałacu Jędrzejowiczów i Szpitalu Miejskim (pomiędzy ulicami Partyzantów i Lubelską na Staromieściu)

XIX-wieczny park i pałac stanowiący pozostałość dawnej posiadłości rodziny Jędrzejowiczów – resztki parku wraz z dawnym pałacem, wzniesionym przez Adama Jędrzejowicza w latach 1879 – 1883 według projektu architekta Tadeusza Stryjeńskiego. Ostatni właściciel pałacu – Jan Jędrzejowicz – został zmuszony do jego opuszczenia w 1944 roku. Park przebudowano, a na jego terenie wzniesiono Szpital Miejski im. Jana Pawła II. Sam pałac w latach powojennych budynek został adaptowany na potrzeby służby zdrowia, obecnie mieści się w nim Szpital Gruźliczy.

• Park Myśli Papieskiej (na rogu ulic Rejtana Sikorskiego na Zalesiu)

Najnowszy park, częściowo w fazie projektów. Znajduje się na błoniach w bezpośrednim sąsiedztwie katedry.

[edytuj] Historia

Badania archeologów dowodzą, że już w czasach neolitu miało miejsce osadnictwo na terenie dzisiejszego Rzeszowa. Już przed nadaniem praw miejskich w rejonie dzisiejszego Staromieścia istniał tu duży gród, a drugi, prawdopodobnie graniczny znajdował się na terenie dzisiejszej dzielnicy Pobitno.

Miasto powstało oraz otrzymało prawa miejskie od króla Kazimierza Wielkiego 19 stycznia 1354. W 1363 istniał już w mieście kościół parafialny, a w 1406 parafialna szkoła. W XV wieku miasto zostało zdewastowane przez pożar. Po odbudowie otrzymało wiele przywilejów, co umożliwiło jego szybki rozwój. W XVI wieku miasto posiadało już dobrze zorganizowaną administrację.

W 1591 wzniesiono ratusz miejski, a w 1600 rozpoczęto budowę zamku. W 1627 miasto ufortyfikowano, a w latach 1624-1629 właściciel miasta ufundował warowny klasztor i kościół oo. Bernardynów. W 1638 Rzeszów przeszedł na własność rodu Lubomirskich, stając się wzorowym ośrodkiem dóbr magnackich. O ówczesnej zamożności miasta świadczą księgi miejskie z XVI i XVII wieku, które wymieniają działających licznie na jego terenie złotników. W 1658 Jerzy Sebastian Lubomirski założył słynne Kolegium Pijarów, jedną z nielicznych wówczas w kraju szkół średnich. Wśród jego wykładowców był ksiądz Stanisław Konarski, a wiele lat później szkołę ukończyli m.in. Ignacy Łukasiewicz, Julian Przyboś, Władysław Sikorski, Władysław Szafer.

13 sierpnia 1769 pod Rzeszowem, w rejonie dzisiejszej dzielnicy Pobitno doszło do bitwy między konfederatami barskimi a wojskami rosyjskimi. Po bitwie ciała zabitych pochowano, a nad mogiłą Polaków usypano zachowany do dziś kopiec. W 1772 miasto dostało się pod zabór austriacki. Następnie przez 146 lat wchodziło w skład Imperium Habsburgów. Od początku Rzeszów stał się stolicą dużego obwodu administracyjnego, zwanego cyrkułem, będącego właściwie odpowiednikiem powiatu.

Rzeszów stał się miastem wolnym w 1845. Uzyskanie przez Galicja swobód politycznych i gospodarczych przyczyniło się do rozwoju miasta. W 1858 do miasta doprowadzono linię kolejową z Dębicy, w 1888 pojawiły się pierwsze telefony, w 1900 powstała gazownia i gazowe lampy uliczne, a 11 lat później uruchomiono elektrownię i rozpoczęto tworzenie sieci wodociągowej. W 1910 Rzeszów liczył 23 tysiące mieszkańców. Miasto zaczęło przekształcać się w znaczący ośrodek kapitalistyczny, pojawiły się nowe ważne inwestycje budowlane i infrastrukturalne – koszary, szkoły, przebudowa ratusza, brukowanie ulic, wprowadzenie elektrycznego oświetlenia.

Zbliżający się koniec monarchii austriackiej przyczynił się do narastania ruchów niepodległościowych. W 1918 rozpoczęła w Rzeszowie działalność Polska Organizacja Wojskowa, której komendantem był Leopold Lis-Kula. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości znaczenie Rzeszowa nadal rosło. W latach 1937-1939 rozpoczęło się tworzenie i modernizacja zakładów zbrojeniowych (min. filia Zakładów H. Cegielskiego) w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego. Rzeszów stał się wówczas ważnym ośrodkiem przemysłu lotniczego i zbrojeniowego.

Dynamiczny rozwój przerwała II wojna światowa, w wyniku której miasto uległo częściowemu zniszczeniu. W pierwszych dniach listopada 1939 r. policja niemiecka aresztowała większość księży z parafii leżących w powiecie rzeszowskim i osadzono ich w więzieniu w Rzeszowie na okres około dwóch tygodni. Niektórych wywieziono do obozów. W 1941 hitlerowcy utworzyli w Rzeszowie getto, które funkcjonowało do listopada 1943. Większość z umieszczonych w nim Żydów (przed wojną w Rzeszowie mieszkało około 14 tys. ludności pochodzenia żydowskiego, co stanowiło ok. 30% mieszkańców miasta) wywieziono do obozu zagłady w Bełżcu.

W ramach Akcji "Kośba" 25 maja 1944 r. rzeszowska grupa dywersyjna Podokręgu Rzeszów AK dokonała udanego zamachu w Rzeszowie przy ul. Batorego na najgroźniejszych gestapowców Friedericha Pottenbauma i Hansa Flaschke.

W październiku 1944r. po zajęciu przy pomocy AK Rzeszowa przez sowietów na Zamku w Rzeszowie NKWD przetrzymywało i torturowało 400 żołnierzy AK. Ppłk. Łukasz Ciepliński „Pług” (1913–1951), od kwietnia 1941 r. Komendant Inspektoratu Rejonowego ZWZ–AK Rzeszów w nocy z 7 na 8 października 1944 r. dowodził akcją rozbicia więzienia na Zamku i po schwytaniu został skazany „na pięciokrotną karę śmierci”. W dniu 1 marca1951r. wykonano na nim wyrok przez rozstrzelanie.

Od chwili wkroczenia sowietów rozpoczęły się represje względem opozycji i przetrzymywania żołnierzy AK w obozach NKWD i wywózki w głąb ZSRR.

Po wojnie w Rzeszowie ustanowiono stolicę nowo utworzonego województwa rzeszowskiego. Miasto w szybkim tempie rozbudowano i unowocześniono.

W sierpniu 1980 roku w Rzeszowie rozpoczęły się strajki i powstały pierwsze niezależne od PZPR-u związki zawodowe NSZZ Solidarność.

W nocy z 18 na 19 lutego 1981 roku po 50 dniach ogólnopolskiego strajku robotniczo-chłopskiego, pomimo usilnych prób jego rozbicia i oddziaływania na jego przebieg przez Służbę Bezpieczeństwa PRL w ramach akcji KRET i przeniesienia się strajkujących z Ustrzyk Dolnych do Rzeszowa, podpisano Porozumienia Rzeszowsko-Ustrzyckie. Po podpisaniu porozumień Przewodniczący Komitetu Strajkowego; Jan Kułaj powiedział: "Chłopi Polska nasza!"

13 grudnia 1981 r. gen. Wojciech Jaruzelski wprowadził stan wojenny. Odcięto łączność telefoniczną i wprowadzono godzinę milicyjną oraz przepustki przy wyjeździe z miasta. Zarządzeniem Centralnego Zarządu Zakładów Karnych Ministerstwa Sprawiedliwości utworzonych zostało 46 ośrodków internowania, m.in. w Rzeszowie-Załężu, Nisku, Uhercach, w których przetrzymywano działaczy Solidarności.

Rozpoczęły się strajki. W Rzeszowie strajk w Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego PZL "Rzeszów" zawiązał się w sposób spontaniczny. Wobec beznadziejności sytuacji trzeciego dnia stanu wojennego został zakończony.

Po upadku systemu socjalistycznego Rzeszów zaczął zmieniać się w szybkim tempie. W mieście rozpoczął się proces rewitalizacji i modernizacji. Po wizycie papieża Jana Pawła II utworzono w 1992 nową diecezję rzeszowską. Zaczęły powstawać pierwsze prywatne szkoły wyższe. W całym mieście zaczęto budować nowoczesne osiedla. Powstało wiele inwestycji, szczególnie w dziale przemysłu i usług.

W 1999 następuje scalenie ziem Rzeszowszczyzny, likwidacji ulegają małe województwa i utworzone zostaje województwo podkarpackie ze stolicą w Rzeszowie, jego granice pokrywają się w dużej mierze z granicami województwa rzeszowskiego sprzed reformy terytorialnej w 1975 roku. Dwa lata później, w 2001, działalność rozpoczął Uniwersytet Rzeszowski, który powstał z połączenia wcześniej działającego Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej oraz Wyższej Szkoły Pedagogicznej, a także Akademii Rolniczej. Także wtedy pojawiły się w mieście duże inwestycje w przemysł lotniczy i informatyczny. W 2002 oddano do użytku halę widowiskową na Podpromiu, most Zamkowy i Trasę Zamkową.

W 2005 roku Rzeszów oficjalnie uznano za europol i przyjęto do stowarzyszenia Eurocities. W 2006 Rzeszów powiększył po raz kolejny swój obszar administracyjny.

W 2005 doszło do otwarcia pierwszego regularnego międzynarodowego połączenia z rzeszowskiego lotniska do Londynu. Obecnie z Rzeszowa dolecieć można do Dublina, Bristolu i od czerwca 2008 do Birmingham. Latem 2008 zostaną wznowione bezpośrednie rejsowe loty międzykontynentalne do dwóch lotnisk Nowego Jorku.

[edytuj] Polityka, administracja i sądownictwo

[edytuj] Miasto a region

Rzeszów jest stolicą województwa podkarpackiego, mieszczą się tutaj Podkarpacki Urząd Wojewódzki i Podkarpacki Urząd Marszałkowski. Ponadto swoją siedzibę ma tutaj rada powiatu rzeszowskiego, którego samo miasto nie jest częścią.

[edytuj] Samorząd

Miasto Rzeszów jest miastem na prawach powiatu. Na czele miasta stoi prezydent miasta, od 2002 wybierany w wyborach bezpośrednich co 4 lata. Jest on również organem wykonawczym miasta. Stanowi on jednoosobowy zarząd. Funkcję doradczą dla prezydenta miasta stanowią jego trzej zastępcy (zatrudnieni na podstawie umowy o pracę), mogą oni również wykonywać zadania zlecone przez prezydenta. Organem stanowiącym jest rada miasta składająca się z 27 radnych (w IV kadencji było ich 25, w III - 47, w II - 45, w I - 46). Siedzibą prezydenta miasta i rady miasta jest rzeszowski ratusz.

[edytuj] Zarządcy miasta

Obecnym prezydentem Rzeszowa jest Tadeusz Ferenc, który pełni tą funkcję drugą kadencję. Jest on 29. osobą stojącą na czele rzeszowskiego magistratu. Pierwszą, z tytułem Naczelnika Miasta został wybrany Jan Pogonowski herbu Ogończyk (1863). Tytuł ten obowiązywał do roku 1893, kiedy Leon Schott uzyskuje miano burmistrza. W okresie międzywojennym rzeszowem włada prezydent, zaś w czasie II wojny światowej gubernator okręgu^{[potrzebne źródło]}. Po wojnie władze rezygnują z tytułu prezydenta na rzecz przewodniczącego Miejskiej Rady Narodowej. Ostatecznie do określenia prezydent powrócono w 1974 roku.

[edytuj] Sądownictwo

W mieście siedziby mają wszystkie organy sądów powszechnych (sądy: rejonowy, okręgowy, apelacyjny). Swoją siedzibę ma tu również Wojewódzki Sądu Administracyjny. Rzeszowskie sądy swoją historią sięgają najdawniejszych czasów, jednak pierwsze usystematyzowanie i określenie zwierzchności danych instytucji nad innymi przyniósł zabór austriacki (1772). W 1812 roku na Zamku w Rzeszowie rozpoczęły się prace adaptacyjne budynku, które miały na celu przystosowanie go do pełnienia funkcji Sądu Obwodowego i więzienia. Zamek po dziś dzień pozostaje siedzibą sądów Rejonowego i Okręgowego, jednak ze względu na małą powierzchnię i trudności lokalowe w 2007 rozpoczęto budowę nowego gmachu dla Sądu Rejonowego przy ul. Kustronia.

Historia Sądownictwa Apelacyjnego jest bardziej skomplikowana. W czasach Galicji Rzeszów należał do apelacji krakowskiej, jednak w 1944 siedzibę Sądu Apelacyjnego przeniesiono czasowo z Krakowa do Rzeszowa. Doprowadziło to do konfliktu władz lokalnych o to, gdzie ma stałe ma znaleźć się Sąd Apelacyjny znajduje odzwierciedlenie w nomenklaturze instytucji, kiedy to używano 2 pieczęci (Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, lub zamiennie Sąd Apelacyjny w Krakowie z tymczasową siedzibą w Rzeszowie). 3 marca 1945 "apelacja" powróciła ostatecznie do Krakowa, a 29 marca tego samego roku wydzielono obszar pod jurysdykcją nowo powstałego Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie (zlikwidowano do w 1946 roku i ponownie powołano w 1949). W 1950 wszystkie sądy apelacyjne zostały zlikwidowane. Wskutek reformy sądownictwa z 1990 w całej Polsce powstało 7 nowych Sądów Apelacyjnych, w tym jeden w Rzeszowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie powstał po przekształceniu delegatury Naczelnego Sądu Administracyjnego.

[edytuj] Okręg Wyborczy Rzeszów

Okręg wyborczy Rzeszów składa się z 13 powiatów: dębickiego, kolbuszowskiego, leżajskiego, łańcuckiego, mieleckiego, niżańskiego, ropczycko - sędziszowskiego, rzeszowskiego ziemskiego, stalowowolskiego, strzyżowskiego, tarnobrzeskiego ziemskiego oraz miast Rzeszów i Tarnobrzeg. W wyborach do Sejmu nosi numer 23, a w wyborach do Senatu numer 22. Wybiera się w nim 15 posłów (do 2005 10) i 3 senatorów.

[edytuj] Podział administracyjny miasta

Rzeszów jest oficjalnie podzielony na 26 osiedli. Występujący często podział na dzielnice nie ma charakteru administracyjnego i jest czysto historyczny.

Rzeszów jako miasto, którego ludność nie przekracza 300 tys. mieszkańców, nie ma formalnego prawa do wytyczenia autonomicznych dzielnic. Dlatego podział ten jest podziałem zwyczajowym, używanym przez mieszkańców miasta, podobnie jak nazwa dzielnica. Jest powodem niedokładnego i czasami niemożliwego wręcz ustalenia przebiegu granic rzeszowskich "dzielnic".

1. Śródmieście - Północ 2. Śródmieście - Południe 3. Pułaskiego 4. Gen. Grota-Roweckiego 5. Piastów 6. Gen. Dąbrowskiego 7. Staroniwa 8. Kmity 9. Gen. Andersa

10. Staromieście 11. Tysiąclecia 12. Pobitno 13. Mieszka I 14. Nowe Miasto 15. Wilkowyja 16. Słocina 17. Zalesie

18. Przybyszówka 19. Baranówka 20. Króla Augusta 21. Paderewskiego 22. Drabinianka 23. Krakowska - Południe 24. Kotuli 25. Załęże 26. Zwięczyca (nie ujęta na mapce)

[edytuj] Ludność

Rzeszowiacy w statystykach
liczba mieszkańców	170 722 os.
narodziny	9,43/1000 os.
Osoby w wieku produkcyjnym	14,37%
liczba studentów	312/1000os.
stopa bezrobocia	4,8%
Wskaźnik zdawalności matur	87,4%
liczba turystów	ok. 91 tys.
organizacje samorządowe	7,4/1000 os.
liczba mieszkań	344/1000 os.
liczba abonentów telefonicznych	ok. 63 tys.

[edytuj] Społeczność

Rzeszów ma odsetek ludności z wykształceniem wyższym wynoszący ponad 20%, co daje mu pod tym względem drugie miejsce w kraju. Miasto może pochwalić się też drugim najniższym poziomem przestępczości spośród wszystkich stolic polskich województw.^[2] Rzeszów charakteryzuje wyjątkowo duży jak na polskie standardy odsetek obcokrajowców, przede wszystkim studentów.^{[potrzebne źródło]}

[edytuj] Poziom życia

Rzeszów jest miastem o wysokim poziomie życia, jest to potwierdzone przez wiele rankingów oceniających potencjał rozwojowy i standard życia.^{[potrzebne źródło]} Prowadzone są intensywne remonty i rewitalizacja wielu rejonów. Duża część ze środków na rozwój miasta ma swe źródło w funduszach strukturalnych Unii Europejskiej. Wykonywane jest powiększenie miasta, rozbudowa i modernizacja portu lotniczego oraz wzmacnianie pozycji ośrodka akademickiego. Miasto charakteryzuje niski poziom bezrobocia (4.8% w sierpniu 2008). Może też poszczycić się wyjątkowo długą średnią długością życia. Rzeszów, jako pierwsze i jak dotąd jedyne miasto w Polsce, udostępnił mieszkańcom darmowy szerokopasmowy Internet (sieć ResMan).

[edytuj] <