Rak żołądka

Z Wikipedii

	Nowotwór złośliwy żołądka
ICD-10	C16
C16.0 Wpust
C16.1 Dno żołądka
C16.2 Trzon żołądka
C16.3 Ujście odźwiernika
C16.4 Odźwiernik
C16.5 Krzywizna mniejsza żołądka, nie określona
C16.6 Krzywizna większa żołądka, nie określona
C16.8 Zmiana przekraczająca granice żołądka
C16.9 Żołądek, nie określony

Endoskopowy obraz linitis plastica, typu raka w którym dochodzi do zajęcia całego żołądka.

Gruczolakorak żołądka - duża zmiana guzowata w wałowato wywiniętymi brzegami i owrzodzeniem powierzchni guza.

Owrzodzenie nowotworowe żołądka

Rak żołądka (łac. carcinoma ventriculi, ang. gastric cancer, stomach cancer) – pierwotny nowotwór złośliwy żołądka wywodzący się z nabłonka pokrywającego błonę śluzową żołądka.

[edytuj] Epidemiologia

Rak żołądka jest w Polsce częstym nowotworem, według Krajowego Rejestru Nowotworów w 2002 roku był 2. pod względem częstości zachorowań nowotworem złośliwym u mężczyzn i na 5. miejscu u kobiet. Do innych krajów o wysokim współczynniku zapadalności na raka żołądka należą Węgry, Chiny, Kolumbia, Kostaryka, Chile. Spadek częstości zachorowań notowany jest w Japonii, USA i większości krajów Unii Europejskiej.

Rak żołądka jest około 1,5 raza częściej u mężczyzn, najczęściej chorują ludzie po 50. roku życia.

[edytuj] Czynniki ryzyka

[edytuj] Czynniki genetyczne

• występowanie raka żołądka u członków rodziny (dziedziczny rak żołądka, HDGC, mutacja genu E-kadheryny)
• posiadanie grupy krwi A

[edytuj] Czynniki żywieniowe i związane ze stylem życia

• przynależność etniczna: Japończycy, Chilijczycy, Kostarykanie, Chińczycy, Islandczycy (w przypadku emigracji do krajów o niskim ryzyku zachorowania, ryzyko rozwoju choroby zmniejsza się dopiero u dzieci)
• dieta obfitująca w pokarmy wędzone, marynowane, solone (bogata w azotany i azotyny)
• niskie spożycie warzyw i owoców (niedostateczna podaż witaminy C)
• palenie tytoniu (1,5-2-krotny wzrost ryzyka zachorowania)

[edytuj] Choroby (stany przedrakowe)

• niedokwaśność soku żołądkowego
• zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka (związane z infekcją Helicobacter pylori)
• niedokrwistość Addisona-Biermera
• stan po resekcji żołądka (rak może się rozwinąć po 15-20 latach od operacji)
• przełyk Barretta
• polipowatość rodzinna (progresja polipów w kierunku nowotworów -20%)
• choroba Ménétriera (10% przypadków)
• infekcja wirusem Epsteina-Barr

[edytuj] Objawy

• przewlekłe bóle brzucha, zwłaszcza o stałym charakterze, zlokalizowane w nadbrzuszu, nasilające się po posiłku a zmniejszające się na czczo, nieustępujące po lekach zobojętniających sok żołądkowy
• nudności i wymioty
• brak apetytu (szczególnie niechęć do jedzenia mięsa) i utrata masy ciała
• pojawienie się uczucia sytości wkrótce po rozpoczęciu jedzenia
• objawy związane z niedokrwistością
• dysfagia
• czarny stolec
• stan podgorączkowy
• zespoły paraneoplastyczne, np. acanthosis nigricans
• ewentualnie wyczuwalny guz w nadbrzuszu (późny objaw)
• powiększona wątroba, puchlina brzuszna
• objaw Troisiera (powiększony węzeł Virchowa)

[edytuj] Obraz histologiczny

Obraz histologiczny raka żołądka jest różnorodny i zależy od typu morfologicznego. Istnieją liczne klasyfikacje raków żołądka, z których najprostszy jest podział Laurena na raki typu jelitowego, rozlanego i mieszanego.

Podział według WHO wyróżnia szereg typów nowotworów:

• gruczolakorak cewkowaty (adenocarcinoma tubulare)
• gruczolakorak brodawkowaty (adenocarcinoma papillare)
• gruczolakorak śluzowy (carcinoma mucinosum)
• gruczolakorak sygnetowaty (carcinoma mucocellulare)
• rak płaskonabłonkowy (carcinoma planoepitheliale)
• rak gruczolakołuskowaty (carcinoma adenoplanoepitheliale)
• rak niskozróżnicowany (carcinoma male diffeerentiatum)
• rak drobnokomórkowy (carcinoma microcellulare)
• rak niezróżnicowany (carcinoma non-differentiatum).

Podział Goseki, Takizawy i Koike z 1992 roku wyróżnia na podstawie dwóch kryteriów cztery typy raka żołądka^[1]; podział ten ma przypuszczalnie znaczenie prognostyczne, z typami I i III rokującymi lepiej niż typy II i IV^[2]:

[edytuj] Rozpoznanie

Obraz histologiczny niskozróżnicowanego gruczolakoraka żołądka, barwienie H-E.

• morfologia krwi - objawy anemii
• poziom białka i proteinogram, zwłaszcza spadek poziomu albumin poniżej 30 g/l
• badanie kału na obecność krwi utajonej
• gastroskopia
• USG endoskopowe
• TK jamy brzusznej

[edytuj] Leczenie

Szansą na wyleczenie jest radykalne wycięcie nowotworu wraz z okolicznymi węzłami chłonnymi. Nawet w przypadku zmian, które wydają się być nieoperacyjne, powinno się rozważyć jednak leczenie operacyjne, gdyż ułatwia ono leczenie paliatywne ale również zmniejsza ryzyko wystąpienia niedrożności przewodu pokarmowego, czy masywnego krwawienia.

• leczenie chirurgiczne
  • gastrektomia subtotalna czyli prawie całkowite wycięcie żołądka z następowym zespoleniem żołądkowo-dwunastniczym lub żołądkowo-jelitowym oraz wycięciem sieci większej i sieci mniejszej. W niektórych przypadkach konieczne jest też usunięcie śledziony i ogona trzustki.
  • gastrektomia totalna czyli całkowite wycięcie żołądka
• chemioterapia ma ograniczoną wartość i jest stosowana tylko w celu poprawy długości lub jakości życia. Stosuje się wiele metod chemioterapii, zwykle w oparciu o wiele leków
  • fluorouracyl (jedyny stosowany w monoterapii)
  • fluorouracyl i leukoworyna
  • fluorouracyl i doksorubicyna i metotreksat
  • fluorouracyl i doksorubicyna i mitomycyna
  • fluorouracyl i etopozyd i cisplatyna
  • fluorouracyl i etopozyd iepirubicyna
• radioterapia jest stosowna jedynie jako metoda paliatywna, mogąca zmniejszyć dolegliwości bólowe

[edytuj] Rokowanie

18% chorych przeżywa 5 lat (57% w przypadku miejscowego zaawansowania nowotworu, 19% zaawansowania regionalnego i 2% w przypadku obecności przerzutów).

[edytuj] Inne nowotwory złośliwe żołądka

Rak (histologicznie gruczolakorak) stanowi 90% wszystkich nowotworów żołądka. Pozostałe nowotwory:

• chłoniak żołądka - 6% przypadków nowotworów złośliwych
• <4% mięsak żołądka
• 3% rakowiak żołądka
• <2% mięśniakomięsak gładkokomórkowy żołądka

[edytuj] Zapobieganie

• Uważa się, że spożywanie 5-20 posiłków tygodniowo zawierających warzywa i owoce zmniejsza ryzyko zachorowania o połowę
• wczesna gastroskopia w przypadku niepokojących bólów brzucha.

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

• V. Kumar, R. Cotrani, S. Robbins Patologia Robbinsa Urban&Partner 2005 ISBN 978-83-89581-92-1.
• Włodzimierz Januszewicz, Franciszek Kokot (red.) Interna Tom I - III. PZWL 2005 ISBN 83-200-3249-0.
• Gerd Herold (red.) Medycyna wewnętrzna. Repetytorium dla studentów i lekarzy wyd. IV PZWL 2005 ISBN 83-200-3380-2.

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Strona National Cancer Institute (en)
• Artykuł w eMedicine (en)
• Strona Mayo Clinic o raku żołądka (en)
• Zegarski W., Krause A., Zegarska B. Rola Helicobacter pylori w raku żołądka Cancer Surg (e-publ) 2005;1(2):5-8 (pl)

Przeczytaj zastrzeżenia dotyczące pojęć medycznych w Wikipedii!