Portal:XVI wiek

• wojny w XVI stuleciu:
• wojny włoskie
• Dominium Maris Baltici

• humanizm
• antropocentryzm
• sceptycyzm

• Królestwo Anglii - monarchia feudalna ewoluująca w stronę absolutnej:
• władcy: (Tudorowie)
• 1485-1509 Henryk VII Tudor
• 1509-1547 Henryk VIII Tudor
• 1547-1553 Edward VI Tudor
• 1553 Lady Jane Grey
• 1553-1558 Maria I Tudor
• 1558-1603 Elżbieta I Tudor

• polityka: Izba Obrachunkowa
• dyplomacja: angielscy ambasadorzy
• armia i flota: boardside, Mary Rose
• filozofia i nauka: John Colet, William Tyndale, Thomas More
• historiografia: John Harrison; The Description of England
• muzyka: Thomas Tallis, Clement Woodcock, John Dowland, William Byrd, Orlando Gibbons,

• Królestwo Francji
• Ludwik XII, 1498-1515
• Franciszek I 1515-1547
• Henryk II 1547-1559
• Franciszek II 1559-1560
  • regentka Katarzyna Medycejska (za Karola IX 1560-1563)
• Karol IX 1560-1574
• Henryk III (król Polski 1573-1574) 1574-1589
• Henryk IV Burbon 1589-1610

• polityka:
• wydarzenia wojny religijne we Francji
• myśl polityczna: Jean Bodin
• muzyka: Claudin de Sermisy, Adrien Willaert,

• reformacja
• Marcin Luter
• Liga szmalkadzka
• pokój augsburski (1555)
• literatura: Młot na czarownice
• muzyka: Hans Neusiedler, Michael Praetorius, Erasmus Widmann

• wojny włoskie
• państwa historyczne w Italii

• myśl polityczna
  • Niccolò Machiavelli: Książę
• literatura: Baldassare Castiglione: Il Cortegiano
• dramat: commedia dell'arte
• muzyka: Giovanni Gabrielli, Giovanni Pierluigi da Palestrina, Giovanni de Macque, madrygał, kantata, sonata, opera, Jacopo Peri

• Księstwo Pruskie (1525-1701)

• władcy brandenburgii
• 1499-1535 Joachim I Nestor
• 1535–1571 Jan Hohenzollern
• 1535-1571 Joachim II Hektor
• 1571-1598 Jan Jerzy Hohenzollern
• 1598-1608 Joachim Fryderyk Hohenzollern

• w 1618 roku powstaje (Z Brandenburgii i Prus Książęcych nowe państwo: Brandenburgia-Prusy.

• Republika Wenecka
• muzyka: Claudio Monteverdi

• Państwo Kościelne - monarchia absolutna/monarchia elekcyjna/teokracja.
• papież - głowa katolicyzmu: Konklawe:
• wydarzenia: 6 maja 1527 Sacco di Roma

• medyceusze

• Republika Zjednoczonych Prowincji od 1581 roku. Do 1581 - posiadłość hiszpańska.
• stadhouderzy:
  • Wilhelm I Orański
  • Maurycy Orański 1585-1625
• społeczeństwo: kalwinizm, Historia Amsterdamu, gezowie
• Wielki Pensjonariusz Holandii
• Amsterdamsche Wisselbank
• VOC - VIC
• dyplomacja-holenderscy ambasadorzy

• Królestwo Kastylii - Hiszpanii ( z autonomią innych skaładających sie na to państwo)
• władcy Hiszpanii:
• Karol V Habsburg
• Filip II Habsburg
• Filip III Habsburg
• myśl polityczna: Melchior Cano
• muzyka: Francisco de la Torre, Antonio de Victoria

• Królestwo Portugalii - (od 1578 do 1640 pod władzą Hiszpanii).
• 1495-1521 Manuel I Szczęśliwy
• 1521-1557 Jan III Aviz
• 1557-1578 Sebastian I Aviz
• społeczeństwo: sebastianizm

• Królestwo Szwecji (monarchia elekcyjna)
• władcy Szwecji: (do 1521 pod władzą Danii - Unia Kalmarska)

1497 - 1501 Jan II Oldenburg 1501 - 1503 Sten Sture Starszy - regent 1504 - 1512 Svante Nilsson Sture regent 1512 Eryk Trolle regent 1512 - 1520 regent Sten Sture Młodszy 1520 - 1521 Chrystian II Oldenburg Kristian II

• • Wazowie:

1521 - 1560 Gustaw I Waza 1560 - 1568 Eryk XIV Waza 1569 - 1592 Jan III Waza 1592 - 1599 Zygmunt Waza (unia polsko-szwedzka 1592-1599) 1599 - 1611 regent Karol IX Sudermański

• Ståndsriksdagen - parlament stanowy, Riddarhuset - siedziba stanu arystokratycznego.
• Lantmarskalk:
• przewodniczący Szwedzkiej Rady królewskiej (kanceli president)
• Szwedzki kanclerz nadworny:
• dyplomaci --Szwedzcy ambasadorzy:

• Królestwo Danii - monarchia elekcyjna
• władcy Danii w XVI wieku
  • 1481-1513 Jan II Oldenburg
  • 1513-1523 Chrystian II Oldenburg
  • 1523-1533 Fryderyk I Oldenburg
  • 1533-1559 Chrystian III Oldenburg
  • 1559-1588 Fryderyk II Oldenburg
  • 1588-1648 Chrystian IV Oldenburg
• Minister Spraw Zagranicznych Danii - prezes Tyske Kancelli:
• polityka: amt, Amtmand,

• Aleksander Jagiellończyk (1501-1506)
  • II wojna litewsko-moskiewska 1500-1503
  • unia mielnicka 1501
  • konstytucja nihil novi 1505
  • Statut Łaskiego 1506
• Zygmunt I Stary (1506-1548)
  • III wojna litewsko-moskiewska 1507-1508
  • IV wojna litewsko-moskiewska 1512-1522
  • wojna polsko-krzyżacka 1519-1521
  • hołd pruski 1525
  • tumult gdański 1525-1526
  • V wojna litewsko-moskiewska 1534-1537
  • wojna kokosza 1537
• Zygmunt II August (1548-1572)
  • wojna litewsko-rosyjska 1558-1570
  • unia lubelska (1569)
  • statuty Karnkowskiego 1570
  • konfederacja warszawska 1573
• Henryk Walezy (1574)
• Anna Jagiellonka (1576-1596)
• Stefan Batory (1577-1586)
  • wojna Rzeczypospolitej z Gdańskiem 1576-1577
  • wojna polsko-rosyjska 1577-1582
• Zygmunt III Waza (1587-1632)
  • powstanie Kosińskiego 1591-1593
  • unia polsko-szwedzka 1592-1599

Wielkie Księstwo Moskiewskie (1340-1547) (od 1547 - Carstwo Rosji) - prowadziło wojny z Litwą, Polską oraz Szwecją o dostęp do Bałtyku, rozbiła i wchłonęła tatarskie chanaty po Złotej Ordzie.

• Iwan III Srogi (1440-1505), wielki książę moskiewski
  • Wojna litewsko-moskiewska 1500-1503
  • Wojna litewsko-moskiewska 1507-1508
• Wasyl III Iwanowicz (1505-1533), wielki książę moskiewski
  • Wojna litewsko-moskiewska 1512-1522
• Iwan IV Groźny (1533-1584), od 1547 car Rosji.
  • Wojna litewsko-moskiewska 1534-1537
  • Wojna litewsko-rosyjska 1558-1570
  • Wojna polsko-rosyjska 1577-1582
• Fiodor I Iwanowicz (1584-98), syn Iwana IV

Portal:XVI wiek/Turcja w XVI wieku

Portal:XVI wiek/Persja w XVI wieku

Portal:XVI wiek/Ameryka Północna w XVI wieku

Portal:XVI wiek/Ameryka Południowa i Środkowa w XVI wieku

Portal:XVI wiek/Indie w XVI wieku

Portal:XVI wiek/Afryka w XVI wieku

Portal:XVI wiek/Chiny w XVI wieku

Portal:XVI wiek/Japonia w XVI wieku