Portal:Chemia
Z Wikipedii
 Chemia w polskiej wikipedii
Niniejszy Wikiportal przeznaczony jest dla Wikipedystów, którzy interesują się chemią. Można tu znaleźć linki do najciekawszych tematów i nowości. Oczywiście wszystko na temat chemii. Chemia to nauka zajmująca się prawami nauki, według których atomy łączą się w trwałe struktury powiązane wiązaniami chemicznymi zwane związkami chemicznymi oraz przemianami jednych związków w drugie na drodze reakcji chemicznych. Chemia zajmuje się także rozmaitymi własnościami substancji wynikającymi bezpośrednio z ich budowy atomowej. Chemia i fizyka nawzajem się przenikają i często trudno jest precyzyjnie ustalić, gdzie kończy się jedna dziedzina i zaczyna druga. Podobny problem występuje na granicy chemii i biologii. Jeśli chcesz być współtwórcą portalu "Chemia w polskiej Wikipedii", pomóc w rozwoju chemii na wiki, oraz stać się zasłużonym wikipedystą zobacz zakładkę dyskusja i dopisz się do listy chętnych. Zobacz też: Wikiprojekt Chemia Jeżeli chcesz edytować tę stronę przejdź tutaj. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 Artykuł miesiąca
Prawo działania mas wyprowadzone w 1864 r. przez norweskich chemików Guldberga i Waagego wyrażone w terminach współczesnej chemii brzmi:
Jest to fundamentalne prawo, stanowiące podstawę współczesnej kinetyki chemicznej i wszelkich obliczeń uwzględniających fakt występowania równowagi reakcji chemicznych. Prawo to na poziomie molekularnym wynika z faktu, że szybkość reakcji zależy od liczby efektywnych zderzeń reagujących ze sobą indywiduów chemicznych w jednostce czasu. Fundamentem prawa działania mas jest przyjęcie założenia, że prawdopodobieństwo to nie zależy od tego co działo się wcześniej z reagującymi indywiduami, lecz wyłącznie od ich liczby w jednostce objętości i średniej energii kinetycznej ich ruchu. |
 Czy wiesz, że...
... 24 kwietnia 2008 grupa kierowana przez Amnona Marinova z Hebrew University of Jerusalem ogłosiła wykrycie kilku atomów unbibium-292 w naturalnie występujących złożach toru...
...zeszłoroczną Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii otrzymał Gerhard Ertl za badania nad chemią powierzchni, która ma praktyczne zastosowanie w katalizie heterogenicznej, zachodzącej m.in. w katalizatorach samochodowych...  ... Glenn Theodore Seaborg był jedyną osobą w historii, która mogła zapisać cały swój adres za pomocą nazw pierwiastków: Seaborg, Lorens, Berkel, Kaliforn, Ameryk (Glenn Seaborg, Lawrence Berkeley National Laboratory, Berkeley, Kalifornia, Ameryka)... ...PubChem to bezpłatna, konkurencyjna w stosunku do CAS Registry i Beilsteina baza danych, która zawiera już informacje o ponad 10,3 miliona związków chemicznych... |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 Obrazek miesiąca
|
 Związek miesiąca
MMT ((CH3C5H4)Mn(CO)3, trikarbonylek (metylocyklopentadieno)manganowy – metaloorganiczny związek chemiczny z grupy kompleksów karbonylkowo-cyklopentadienylowych manganu, stosowany głównie jako środek przeciwstukowy do benzyny zamiast tetraetyloołowiu. MMT jest typowym przedstawicielem tzw. półsandwiczowego kompleksu cyklopentadienylowego. Trzy wiązania z ligandami karbonylkowymi i pięć z ligandem metylocyklopentadienylowym powodują, że MMT jest silnie lipofilowy, co sprawia, że potencjalnie może kumulować się w tkance tłuszczowej organizmów żywych.
  |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 Reakcja miesiąca
Proces Wackera (zwany też procesem Hoechsta-Wackera od firm w których został opracowany) - reakcja chemiczna bezpośredniego utleniania etenu do acetaldehydu tlenem w środowisku wodnym w obecności mieszanego chlorku palladu-miedzi (PdCl2CuCl2). Sumarycznie proces ten przedstawia poniższe równanie:
|
 Związki chemiczne
azotany - bezwodniki - kwasy - siarczany - siarczki - sole - tlenki - nadtlenki - wodorotlenki - zasady - Związki kompleksowe - związki chloru - związki glinu - związki potasu
acetal - aldehydy - alkany - alkaloidy - alkeny - alkiny - alkohole - aminy - aminokwasy - areny - białka - biopolimery - dieny - enole - epitlenek - estry - etery - fenyloetyloamina - fuleren - halogenek - heterocykliczny - hydroksykwasy - iminy - ketony - kwas karboksylowy - kwasy tłuszczowe - laktamy - laktony - lipidy - metaloorganiczny - naftol - pirol - polieny - polimery - porfiryny - trien - tiole - tryptamina - uretan - węglowodany - węglowodory |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 Pojęcia w chemii
Podstawowe prawa chemiczne - atom - cząsteczka - jon - katalizator - inhibitor - izotop - liczba atomowa - liczba koordynacyjna - ligand - masa atomowa - metal - moc kwasu - mol - niemetal - nomenklatura - odczynnik - orbital - pierwiastek - półmetal - prawo okresowości - reakcja chemiczna - rodnik - roztwór - rozpuszczalnik - skala pH - stała Avogadra - stopień utlenienia - symbolika chemiczna - utlenienie - wartościowość - wiązanie chemiczne - związek chemiczny
aktywność optyczna - alkilacja - amfifilowość - chiralność - estryfikacja - izomeria - elektrofil - karboanion - karbokation - nukleofil - grupy funkcyjne - ozonoliza - polimeryzacja - rezonans chemiczny - synteza asymetryczna - synteza organiczna - tautomeria - toksyczność - zapach
Lista praw i równań chemicznych - absorpcja - adsorpcja - destylacja - dysocjacja - elektrolit - elektroujemność - hydroliza - hydratacja - promieniotwórczość - piroliza - równowaga reakcji - solwoliza - solwatacja - szybkość reakcji - żel - zol - zawiesina |
 Układ okresowy pierwiastków
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 Kategorie chemiczne
Aby rozwinąć drzewko kategorii, klikaj na znak +.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 Pomożesz?
Wikipedia:Propozycje tematów/Chemia - trochę zapomniane, ale potrzebne. Ogólne: absorpcyjna spektrometria atomowa - absorpcjometria - grupa fosforylowa Związki: ekotoksyna - kwas arabinowy - kwas Z-oktenowy - N-chlorosukcynoimid - nitroester - odczynnik Topfera - tripolidyna Reakcje: E1, E2, E1cB, Eliminacja Hofmanna, SN1, SN2, SNi, Ullmanna, Gewalda, Ugi, Schotten-Baumanna Do poszerzenia: addycja nukleofilowa - amidek - aminoplast - aparat Orsata - błękit tymolowy - cyklosarin - czerwień obojętna - dehalogenacja - dodekaedran - DS-2 - grynszpan - hydroksysól - hydroksylowanie - imidek - inozynian sodu - jonit bipolarny - ketozy - kuban - kwas nadsiarkowy - lakmus - laktam - lanolina - luminol - nanocebulka - NBS (N-bromosukcynimid) - oktanitrokuban - podstawienie elektrofilowe - podstawienie nukleofilowe - sorboza - stereochemia - sulfotlenek - synton - tlenek chloru - trichloroeten - uzdatnianie wody - płyn do mycia naczyń |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
