Parczew

Z Wikipedii

Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Współrzędne: 51°38′0″N 22°52′0″E / 51.63333, 22.86667

Parczew
Herb Parczewa
Województwo	lubelskie
Powiat	parczewski
Gmina  - rodzaj	Parczew miejsko-wiejska
Prawa miejskie	1401
Burmistrz	Paweł Kędracki
Powierzchnia	8,05 km²
Położenie (punkt)	51° 38' N 22° 52' E
Ludność (2007) • liczba • gęstość	10 281 1277 os./km²
Strefa numeracyjna (do 2005)	83
Kod pocztowy	21-200
Tablice rejestracyjne	LPA
Położenie na mapie Polski Parczew
TERC10 (TERYT)	3060713044
SIMC10	0922254
Miasta partnerskie	Bressuire  Francja
Urząd miejski3 ul. Warszawska 24 21-200 Parczew tel. 83 355-12-24; faks 83 355-12-26 (e-mail)
Strona internetowa miasta

Parczew to miasto w woj. lubelskim, w powiecie parczewskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Parczew. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa bialskopodlaskiego.

Spis treści 1 Środowisko naturalne 2 Historia 3 Zabytki 4 Gospodarka 5 Sport 6 Transport 7 Ludzie związani z Parczewem 8 Zobacz też 9 Linki zewnętrzne

[edytuj] Środowisko naturalne

Miasto położone jest w północnej części województwa lubelskiego nad rzeką Piwonią i Konotopą, 62 km na północny-wschód od Lublina, a 70 km na południowy-zachód od Białej Podlaskiej.

[edytuj] Historia

Parczew należy do najstarszych miast Lubelszczyzny, osada o tej nazwie istniała już w XII wieku. Prawa miejskie otrzymał Parczew w 1401 roku, z rąk Władysława Jagiełły i wkrótce zaczął się szybko rozwijać. Rozkwit miasta nastąpił głównie dzięki położeniu na pograniczu ziem Polski i Litwy, oraz na szlaku komunikacyjnym z Wilna do Krakowa. W 1413 roku na zjeździe w Horodle, Parczew został wyznaczony na miejsce zjazdów polsko-litewskich sejmów. Stał się odtąd ważnym ośrodkiem życia politycznego kraju. Tu gościli kolejno wszyscy królowie z dynastii Jagiellonów i tu zapadło dla obu krajów wiele ważnych ustaleń. Ostatni sejm parczewski odbył się w 1564 roku za Zygmunta Augusta. Parczew był siedzibą starostwa niegrodowego. Jako miasto warowne posiadał trzy bramy: Lubelską, Chełmską i Łomaską. Tuż obok miasta wznosiła się królewska rezydencja zwana Zamkiem. Na rynku stał Ratusz, miasto posiadało dwie łaźnie, cztery młyny i kilka browarów. Miało też prawo składu na sól. W XVI wieku znajdowały tu się trzy kościoły, cerkiew i synagoga, a także szkoła i szpital. Wraz z wygaśnięciem dynastii Jagiellonów następuje zanik świetności Parczewa. W czasach panowania ostatniego króla polskiego Stanisława Augusta Poniatowskiego, miasto zaczęło dźwigać się z upadku. Wzrosła liczba mieszkańców, nastąpiło ożywienie rzemiosła i handlu. W Parczewie miało odbyć się zawarcie unii polsko - litewskiej, jednak z powodu spłonięcia zamku parczewskiego, unia została przeniesiona do Lublina.

Niebawem przyszły zabory, który zahamowały rozwój miasta. Pewien wpływ na ożywienie miasta pod koniec XIX wiek, miało przeprowadzenie linii kolejowej z Lublina do Łukowa w 1898 roku. W latach międzywojennych Parczew rozwijał się powoli i przekroczył nieco 10 tysięcy mieszkańców. W latach okupacji Parczew był silnym ośrodkiem konspiracyjnym. Położone w pobliżu Lasy Parczewskie stanowiły bazę dla wielu ugrupowań partyzanckich Armii Krajowej. Dnia 22 lipca 1944 Parczew został wyzwolony przez miejscowy garnizon AK. Latem 1945 poakowski oddział Leona Taraszkiewicza "Jastrzębia" rozbił katownię UB w Parczewie (parczewski MUBP, będący oddziałem włodawskiego PUBP).

Pierwsze lata powojenne były dość trudne. Na ożywienie gospodarki i aktywność mieszkańców wpłynęło dopiero utworzenie powiatu parczewskiego w 1955 r. Wybudowano siedzibę dla urzędu powiatowego i miejskiego, przychodnię lekarską, szpital, liceum i szkoły podstawowe. W szybkim tempie rozwijało się budownictwo mieszkaniowe. Po reformie administracyjnej w 1975 r., Parczew przestał być powiatem. Stał się nim ponownie w 1999 r., a w 2001 roku Parczew obchodził swoje 600-lecie.

Społeczność żydowska wywierała przez wieki duży wpływ na Parczew. Zygmunt August zezwolił w nim na zamieszkiwanie Żydów w roku 1564 r. chociaż gmina żydowska istniała tutaj już dużo wcześniej. Władysław IV w 1633 odnowił przywilej posiadania przez gminę synagogi i kirkutu. Natomiast samo miasto żydowskie istniało poza murami miasta, a jego mieszkańcy zajmowali się zazwyczaj handlem. Przed samą wojna społeczność żydowska stanowiła 50% mieszkańców. Większość z nich znalazła się w gettcie utworzonym tutaj przez Niemców. W 1942 r getto zostało zlikwidowane, a mieszkańcy zostali wywiezieni do Treblinki.

W obrębie lasów parczewskich działał oddział Aleksandra Skotnickiego ,w którym walczyli zbiegli Żydzi. W miasteczku pozostały dwa budynki po synagogach ,przy ulicy Piwonia oraz przy ulicy Żabiej. Jest także rytualna mykwa, wzniesiona w XX. W domu na ulicy Zjednoczenia 31 mieściła się świetlica żydowska. Po cmentarzu nie pozostał żaden ślad, dziś jest to park. Historię parczewskich Żydów kończy pogrom jaki miał miejsce 5 lutego 1946 roku. Rozpoczął się od wejścia do miasta odziałów WiN z obwodu włodawskiego.

[edytuj] Zabytki

• drewniana dzwonnica z 1675
• budynek dawnej synagogi z połowy XIX wieku
• budynek dawnej szkoły powszechnej z końca XIX wieku
• kościół neogotycki (Kolegiata) wybudowany w latach 1905-1913

[edytuj] Gospodarka

Ośrodek przemysłowo-usługowy.

• Huta Szkła Gospodarczego,
• Zakłady Przemysłu Spożywczego,
• Fabryka Mebli.
• Fabryka octu i musztardy
• Fabryka Kabli

[edytuj] Sport

• Klub piłkarski Victoria Parczew
• Klub lekkoatletyczny Olimp Parczew

[edytuj] Transport

W mieście krzyżują się drogi wojewódzkie:

• 815 kierunek Lubartów-Parczew-Wisznice,
• 813 Łęczna-Parczew-Międzyrzec Podlaski,
• 819 kierunek Parczew-Dorohusk.

Parczew posiada też przystanek kolejowy na linii kolejowej: Łuków - Lublin (obecnie nie używany w ruchu pasażerskim). W komunikacji drogowej duże znaczenie mają przedsiębiorstwa PKS oraz prywatne busy, zapewniające połączenia z Lublinem, Warszawą, Białą Podlaską i Radzyniem Podlaskim.

[edytuj] Ludzie związani z Parczewem

• bp. Tomasz Wilczyński
• Abraham Bornsztajn
• Tomasz Dudziński
• Arkadius
• Aron Sztarkman

[edytuj] Zobacz też

• Sanktuarium Matki Bożej w Parczewie
• Synagoga w Parczewie (ul. Piwonia 1)
• Synagoga w Parczewie (ul. Piwonia 3)

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Urząd Miejski w Parczewie
• Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi

• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

p • d • e Miasta województwa lubelskiego Annopol • Bełżyce • Biała Podlaska • Biłgoraj • Bychawa • Chełm • Dęblin • Frampol • Hrubieszów • Janów Lubelski • Józefów • Kazimierz Dolny • Kock • Krasnobród • Krasnystaw • Kraśnik • Lubartów • Lublin • Łęczna • Łuków • Międzyrzec Podlaski • Nałęczów • Opole Lubelskie • Ostrów Lubelski • Parczew • Piaski • Poniatowa • Puławy • Radzyń Podlaski • Rejowiec Fabryczny • Ryki • Stoczek Łukowski • Szczebrzeszyn • Świdnik • Tarnogród • Terespol • Tomaszów Lubelski • Tyszowce • Włodawa • Zamość • Zwierzyniec

p • d • e Powiat parczewski Miasta: Parczew Gminy miejsko-wiejskie: Parczew Gminy wiejskie: Dębowa Kłoda • Jabłoń • Milanów • Podedwórze • Siemień • Sosnowica

p • d • e Miejsca obrad sejmów I Rzeczypospolitej Korona Królestwa Polskiego Bydgoszcz • Lublin • Parczew • Piotrków • Radom • Sandomierz (sejmik generalny przy królu) • Warszawa Rzeczpospolita Obojga Narodów Grodno • Toruń • Warszawa