Eten
Z Wikipedii
| Eten | ||||||||
|
|
||||||||
| Ogólne informacje | ||||||||
| Inne nazwy | etylen | |||||||
| Wzór sumaryczny | C2H4 | |||||||
| SMILES | C=C | |||||||
| Masa molowa | 28,05 g/mol | |||||||
| Wygląd | bezbarwny gaz | |||||||
| Identyfikacja | ||||||||
| Numer CAS | 74-85-1 | |||||||
| PubChem | ||||||||
|
||||||||
|
||||||||
| Niebezpieczeństwa | ||||||||
| Klasyfikacja UE | Treść oznaczeń: F - łatwopalny |
|||||||
| Zwroty ryzyka | R: 12-67 | |||||||
| Zwroty bezpieczeństwa | S: (2-)9-16-33-46 | |||||||
| Podobne związki | ||||||||
| Podobne związki | propen, etan, acetylen, hydrazyna | |||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków standardowych (25°C, 1000 hPa) |
||||||||
Eten (inaczej etylen, C2H4) – organiczny związek chemiczny, najprostszy możliwy alken (węglowodór nienasycony).
Spis treści |
[edytuj] Właściwości
- w temperaturze pokojowej bezbarwny gaz o słodkawo-eterycznym zapachu
- bardzo łatwopalny
- temperatura topnienia: -169,5 °C
- temperatura wrzenia: -103,7 °C
- rozpuszczalny w rozpuszczalnikach niepolarnych: arenach i alkanach
- w mieszaninie z powietrzem jest wybuchowy w granicach stężeń 2,75-28,6%
- wybucha podczas ogrzewania pod zwiększonym ciśnieniem
- ulega charakterystycznym dla alkenów reakcjom addycji i utlenienia
- łatwo ulega polimeryzacji
[edytuj] Budowa
- wszystkie atomy leżą w jednej płaszczyźnie;
- kąty między wiązaniami H-C-H: 120°;
- długość wiązania C-H: 110 pm;
- długość wiązania C=C: 134 pm;
- hybrydyzacja atomów węgla: sp².
[edytuj] Występowanie, otrzymywanie i zastosowanie
W stanie naturalnym występuje w zmiennych ilościach w gazie ziemnym. Otrzymywany jest na skalę techniczną podczas termicznego rozkładu węglowodorów gazowych i ciekłych (piroliza etenowo-propenowa), z gazowych produktów procesów rafinacji ropy naftowej (kraking termiczny i katalityczny, hydrokraking, reforming) i z gazów koksowniczych.
Niewielkie ilości etylenu do celów laboratoryjnych można otrzymać w wyniku odwodnienia etanolu przez wkraplanie go do gorącego kwasu siarkowego oraz przez ogrzewanie folii polietylenowej:
- C2H5OH → C2H4↑ + H2O
- [-CH2-CH2-]n → n C2H4↑
Etylen jest jednym z podstawowych surowców przemysłu petrochemicznego. Stosowany jest do produkcji polietylenu i wielu kopolimerów, etylobenzenu (do produkcji styrenu), tlenku etylenu, chloropochodnych (chlorek winylu, dichloroetan), etanolu i wyższych alkoholi alifatycznych.
[edytuj] Etylen jako hormon rośliny
Etylen jest hormonem roślinnym, stymulującym opadanie liści, dojrzewanie owoców, starzenie się roślin. Wydzielany jest przez praktycznie wszystkie części rośliny[1].
[edytuj] Biosynteza
Biosynteza etylenu przebiega w kilku etapach. Substratem jest metionina, która jest przekształcana w S-adenozylometioninę (SAM) przez enzym o nazwie syntaza SAM. Następnie SAM jest przekształcana w kwas 1-aminocyklopropano-1-karboksylowy (ACC) przez syntazę ACC (ACS), natomiast metionina jest regenerowana w cyklu Yanga (patrz schemat obok). Ostatnim etapem jest konwersja ACC do etylenu przez oksydazę ACC (ACO), gdzie ACC jest utleniany przy udziale oksydazy ACC do etylenu oraz dwutlenku węgla i cyjanowodoru [2].
[edytuj] Zastosowanie
W przechowalniach owoców skuteczne usuwanie etylenu wydzielanego przez owoce zapobiega ich przedwczesnemu dojrzewaniu. Natomiast przed sprzedażą owoce poddaje się działaniu etylenu w celu szybkiego doprowadzenia ich do stanu dojrzałości.
[edytuj] Przypisy
- ↑ Yang, S.F., Hoffman N.E. (1984). "Ethylene biosynthesis and its regulation in higher plants", Ann. Rev. Plant Physiol. 35: 155-189. DOI:10.1146/annurev.pp.35.060184.001103
- ↑ Jan Kopcewicz, Stanisław Lewak (red.), Fizjologia roślin, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005, ISBN 83-01-14549-8.