Andaluzyt
Z Wikipedii
Andaluzyt - to minerał należący do grupy krzemianów.
Należy do grupy minerałów rzadkich.
Nazwa pochodzi od Andaluzji (Hiszpania), gdzie po raz pierwszy minerał ten znaleziono (Delametherie 1789 r.).
Spis treści |
[edytuj] Właściwości
- Wzór chemiczny : Al2SiO5 - krzemian glinu
- Układ krystalograficzny : rombowy
- Twardość w skali Mohsa : 7,5
- Łupliwość : wyraźna
- Rysa : biała
- Przełam : nierówny
- Gęstość : 3,16 do 3,2 g/cm³
- Barwa : najczęściej – jasnoszary z odcieniem różowawym lub czerwonawym; bywa też brunatny, biały, żółtawy , fioletowy a nawet zielony (Virydyn – zabarwienie manganem), bezbarwny, różne barwy
- Połysk : szklisty
Tworzy różnej wielkości wydłużone kryształy – największe mają około 20 cm długości. Spotykany jest w formie skupień zbitych, ziarnistych, pręcikowych, promienistych. Występuje jako minerał wrosły, rzadziej jako szczotka krystaliczna. Wykazuje słabą fluorescencję. Podczas obracania lub zmiany oświetlenia wyraźnie widać silny pleochroizm: żółty, zielony, czerwony. Jest to minerał kruchy, przeświecający, najczęściej nieprzezroczysty. Nie rozpuszcza się w kwasach, nie topi się. Jest polimorficzny z dystenem, i sillimanitem.
[edytuj] Odmiany
- chiastolit (gr. Chiasmos = podobny do krzyża) – zawiera czarne, węgliste inkluzje układające się w kształt krzyża lub klepsydry, występuje w okolicach Santiago de Compostella (wykorzystywany do wyrobu pamiątek z pielgrzymek).
[edytuj] Inne odmiany polimorficzne Al2O3 • SiO2
- dysten (di – podwójny, sthenos – siła); odmiana niebieska – cjanit, odmiana szarobiała i biała - rhätizyt
- sillimanit; odmiana włóknista, spilśniona, wymieszana z kwarcem - fibrolit
[edytuj] Występowanie
Minerał rzadki, występujący w skałach metamorficznych, np. łupkach ilastych zmienionych w hornfelsy w pobliżu granitoidowych intruzji. Występuje też w żyłach pegmatytowych i skałach okruchowych (w formie otoczaków).
Miejsca występowania: Występuje w USA - Kalifornia, Afryce Wschodniej (główne źródło andaluzytu przydatnego w jubilerstwie), Sri Lance - Mankoba, Birmie, Brazylia – Santa teresa, Minas Gerais, Minas Novas, Rosja – Ural, Kazachstan, Australia.
W Polsce – spotykany na Dolnym Śląsku w masywie Karkonoszy i Strzegom –Sobótka, w G. Sowich
[edytuj] Zastosowanie
- Ma znaczenie naukowe i kolekcjonerskie.
- Jest stosowany w jubilerstwie. Największe okazy mają masę dochodząca do 100ct.
Z kamieniami oprawionymi należy obchodzić się z dużą ostrożnością. W jubilerstwie kamienie cięte są w taki sposób, aby wykazywały różowe, prawie bezbarwne odcienie lub barwę zieloną w centrum, a zabarwienie brązowe na obrzeżu kamienia.
- Używany do wyrobu specjalnej porcelany
- Używany do produkcji materiałów kwasoodpornych i ognioodpornych.
[edytuj] Zobacz też
przegląd zagadnień z zakresu jubilerstwa, minerał, chiastolit
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Galeria. [dostęp 24 września 2008].