1 Dywizja Piechoty (III Rzesza)
Z Wikipedii
1 (Wschodniopruska) Dywizja Piechoty - niemiecka dywizja z czasów II wojny światowej, utworzona w październiku 1934 roku jako I. Dowództwo Artylerii, miejsce stacjonowania sztabu Królewiec, później na mocy rozkazu z dnia 3 lutego 1936 roku sztab przeniesiono do Wystrucia. Na mocy rozkazu z dnia 15 października 1935 roku otrzymała oficjalną nazwę 1. Dywizja Piechoty. Stacjonowała w I. Okręgu Wojskowym.
Spis treści |
[edytuj] Struktura organizacyjna
- Struktura organizacyjna w sierpniu 1939 roku:
- 1 pułk piechoty: miejsce postoju sztabu, I., II., III. batalionu, 13. kompanii moździerzy i 14. kompanii przeciwpancernej – Królewiec;
- 22 pułk piechoty: miejsce postoju sztabu, I., III. i rezerwowego batalionu – Gąbin oraz II. batalion – Gołdap;
- 43 pułk piechoty: miejsce postoju sztabu, I. i II. batalionu – Wystruć, III. batalionu – Tylża;
- 1 pułk artylerii: miejsce postoju sztabu i II. dywizjonu – Królewiec, I. dywizjonu – Gąbin, III. dywizjonu Tylża;
- I dywizjon 37 pułku artylerii ciężkiej: miejsce postoju – Wystruć;
- 1 batalion pionierów: miejsce postoju – Królewiec;
- 1 oddział przeciwpancerny: miejsce postoju – Gołdap;
- 1 oddział łączności: miejsce postoju – Wystruć;
- 1 oddział obserwacyjny: miejsce postoju Królewiec;
- Struktura organizacyjna w listopadzie 1944 roku:
1 pułk piechoty, 22 pułk fizylierów, 43 pułk piechoty, 1 pułk artylerii, 1 batalion pionierów, 1 oddział fizylierów, 1 oddział przeciwpancerny, 1 oddział łączności, 1 polowy batalion zapasowy;
[edytuj] Dowódcy
- Generalmajor Georg von Küchler 1.X.1934 – 1.IV.1935;
- Generalleutnant Walter Schroth 1.IV.1935 – 1.I.1938;
- Generalleutnant Joachim von Kortzfleisch 1.I.1938 – 14.IV.1940;
- Generalleutnant Philipp Kleffel 15.IV.1940 – 12.VII.1941;
- Generalmajor Dr. Friedrich Altrichter 12.VII.1941 – 9.IX.1941;
- Generalleutnant Philipp Kleffel 9.IX.1941 – 16.I.1942;
- Generalleutnant Martin Grasse 16.I.1942 – 30.VI.1943;
- Generalleutnant Ernst–Anton von Krosigk 1.VII.1943 – 10.V.1944;
- Oberst Hans–Joachim Baumeister 10.V.1944 – 8.VI.1944;
- Generalleutnant Ernst–Anton von Krosigk 8.VI.1944 – 30.IX.1944;
- Generalleutnant Hans Schittnig 1.X.1944 – 28.II.1945;
- Generalleutnant Henning von Thadden 28.II.1945 - 15.IV.1945 ranny zmarł.
[edytuj] Szlak bojowy
Zmobilizowana pod koniec sierpnia 1939 roku i ześrodkowana nad granicą polsko - niemiecką w obszarze poligonu Muszaki. Weszła w skład Korpusu "Wodrig".
W ciągu pierwszych czterech dni wojny oddziały dywizji toczyły ciężkie walki o przełamanie polskich fortyfikacji granicznych na północ od Mławy. Następnie rozpoczęła walki o przeprawę przez Narew w rejonie miejscowości Różan oraz w następnych dniach wywalczyła w walkach przejście przez Bug w rejonie miejscowości Brok. w drugiej i trzeciej dekadzie września toczyła walki w obszarze Kałuszyn – Siedlce – Garwolin – Mińsk Mazowiecki – Otwock. Po zakończeniu kampanii w Polsce, dywizja do końca listopada 1939 roku pełniła rolę oddziału osłonowego na linii demarkacyjnej pomiędzy Bugiem a Narwią. Na początku grudnia 1939 roku jednostkę zluzowano i przetransportowano nad Dolny Ren, tu została przeniesiona do odwodu 6 Armii.
Po rozpoczęciu kampanii na zachodzie, dywizja przez pierwsze dni nadal pozostawała w rezerwie i z rejonu Akwizgranu rozpoczęła marsz przez Belgię w stronę północno-wschodniej Francji. Wzięła udział w walkach na linii Skaldy i Lys. Następnie brała udział w zmaganiach w zachodniej Flandrii w rejonie Lille. W drugiej fazie kampanii na zachodzie "Fall Rot", dywizja w strukturach 4 Armii przełamała w bitwie front francuski nad Sommą i prowadziła walki pościgowe przez Sekawanę w stronę Loary. W bitwie nad Loarą zdobyła Saumur. Do zawieszenia broni prowadziła pościg za wycofującymi się francuskimi oddziałami w stronę atlantyckiego wybrzeża. Do września 1940 roku jednostka pełniła rolę oddziału okupacyjnego na wybrzeżu atlantyckim niedaleko Pirenejów. Na przełomie września i października pododdziały dywizji zluzowano i przetransportowano do Prus Wschodnich.
Skoncentrowana w czerwcu 1941 roku w obszarze Królewiec - Brandenburg - Wehlau - Kaimen. Kampanię przeciwko Rosji Sowieckiej rozpoczęła w strukturze I Korpusu Armijnego, który był częścią 18 Armii. W pierwszych dniach wschodniej kampanii, przełamała sowieckie pozycje graniczne i nacierała przez Szawle w stronę Dźwiny, którą forsowała w rejonie Dyneburga. W dalszych tygodniach kampanii prowadziła pościg między Dźwiną a Wielikają. Z rejonu Pskowa rozpoczęła natarcie wschodnim brzegiem jeziora Pejpus w stronę Narwy.
[edytuj] Bibliografia
- Carell Paul, Operacja "Barbarossa"; Warszawa 2000; ISBN 831109199-4;
- Carell Paul, Spalona ziemia. Odwrót Wehrmachtu na Wschodzie; Warszawa 2003; ISBN 831109475-6;
- Dieckert, Großmann, Der Kampf um Ostpreussen. Der umfassende Dokumentarbericht über das Kriegsgeschehen in Ostpreußen, Stuttgart 1965; ISBN 3-87943-436-0;
- Grzelak Czesław, Stańczyk Henryk Kampania polska 1939 roku; Warszawa 2005; ISBN 83-7399-169-7;
- Jurga Tadeusz, Armia Modlin 1939, Warszawa 1987;
- Jurga Tadeusz, Obrona Polski 1939, Warszawa 1990;ISBN 83-211-1096-7;
- Haupt Werner, Die deutschen Infanterie-Division b.m.w 1991;ISBN 3-89555-274-7;
- Haupt Werner, Die Schlachten der Heeresgruppe Süd. Aus der Sicht der Divisionen., b.m.w 2005; ISBN 3-7909-0248-9;
- Haupt Werner, Army Group North. The Wehrmacht in Russia 1941 - 1945; b.m.w i b.m.r.; ISBN 0-7643-0182-9;
- Pohlman Hartwig, Wolchow 900 Tage Kampf um Lenigrad 1941 - 1944; Wiedeń 2003; ISBN 3-7909-0201-2;
- Schramm Percy Ernst, Kriegstagebuch des Oberkommandos der Wehrmacht 8 vol.; Bonn 2003; ISBN 3-8289-0525-0;
- Stahl Friedrich, Heereseinteilung 1939. Gliderung, Standorte und Kommandeure sämtlicher Einheiten des Friedensheeres am 3.1.1939 und die Kriegsliederung vom 1.9.1939; ISBN 978-3-89555-338-7, ISBN 3-89555-338-7;